Araçların yol güvenliğinin belirleyen temel faktörlerden biri janttır. Jantın geometrik açıdan formu, aracın dengesini, sürüş konforunu, lastiklerin fonksiyonunu ve ömrünü doğrudan etkiler. Zaman içerisinde çeşitli nedenlere bağlı olarak jant üzerinde eğrilikler ya da deformasyonlar meydana gelebilir. Bu durum, sürüş konforuyla birlikte mekanik güvenliği de olumsuz etkiler. Geometrik formu bozulan jantlar için jant düzeltme işleminin yapılması gerekir. Atek Makina olarak yerli mühendislik gücüyle ürettiğimiz sağlam makinalar sayesinde jant düzeltme işlemi hassas bir şekilde yapılır.
Jant çeşitlerinde darbeler, çukurlar ya da yüksek hızda çarpma gibi pek çok unsura bağlı olarak deformeler meydana gelebilir. Bu deformelerin giderilmesi ve jantın yeniden orijinal ölçülerine getirilmesi ise jant düzeltme işlemi olarak adlandırılır. Bu işlemde jantın yapısal bütünlüğünün korunması önemlidir. Mekanik doğruluğunun yeniden sağlanması için jant eğriliği düzeltme ekipmanlarının kullanımına ihtiyaç vardır. Jantın dış ve iç kenarlarının özel sensörler ile ölçülmesi ve eğrilik derecesinin belirlenmesi, jant eğriliği düzeltme işleminin en hassas aşamalarıdır. Çünkü bu ölçüm sonuçlarına göre kontrollü bir kuvvet uygulanması gerekir.
Jant çeşitleri farklı materyallerden üretilir ve hangi materyalden üretildiği de işlemde belirleyici unsurlardan biridir. Örneğin alüminyum jant düzeltme işleminin özel sıcaklık aralıklarında yapılması gerekir. Bunun nedeni alüminyumun elastik modülünün çelik materyalden farklı olmasıdır. Doğru sıcaklık aralığının tercih edilmemesi halinde jantın dayanımı azalabilir. Elbette çelik jant düzeltme işleminde de doğru ısıl değerler seçilmelidir. Alüminyuma nazaran daha dayanıklı bir malzeme olan çelik, yüksek mekanik kuvvete karşı da daha mukavemetlidir.
Jant düzeltme işlemi, yalnızca eğri bölgeye baskı uygulamaktan ibaret değildir. Doğru ekipman, doğru ölçüm ve kontrollü müdahale gerektiren teknik bir süreçtir. Profesyonel bir jant düzeltme işlemi aşağıdaki adımlar doğrultusunda gerçekleştirilir:
1. Ön Kontrol ve Onarılabilirlik Değerlendirmesi
İlk aşamada jant detaylı olarak görsel kontrole alınır. Çatlak, kırık, kaynak izi, göbek bölgesinde deformasyon veya yapısal hasar olup olmadığı incelenir. Jantın malzemesi (alüminyum / çelik) ve hasarın tipi değerlendirilerek düzeltmeye uygunluğu belirlenir. Güvenlik açısından onarımı mümkün olmayan jantlar bu aşamada elenir.
2. Runout (Salınım) Ölçümü
Jant, jant düzeltme makinesine bağlanır ve kadran komparatörü yardımıyla ölçüm yapılır.
Bu ölçümde:
değerleri hassas şekilde tespit edilir. Eğriliğin yeri, yönü ve maksimum sapma değeri net olarak belirlenir. Bu aşama, düzeltme işleminin temelini oluşturur.
3. Analiz ve Kontrollü Isıl Değerlendirme
Belirlenen deformasyon tipine göre düzeltme stratejisi oluşturulur. Gerekli görülen durumlarda, özellikle alüminyum jantlarda, malzemenin kırılmasını önlemek amacıyla kontrollü ve sınırlı ısıtma uygulanabilir. Isıtma işlemi kesinlikle ölçüsüz yapılmaz; amaç malzemeyi zayıflatmak değil, kontrollü şekilde şekillendirmeye uygun hale getirmektir.
4. Mekanik Düzeltme İşlemi
Atek Makina tarafından geliştirilen jant düzeltme makineleri ile deformasyon noktasına kademeli ve ölçülü hidrolik baskı uygulanır.
Her müdahale sonrasında jant tekrar döndürülerek salınım değerleri yeniden ölçülür. Bu sayede "tek seferde bastım bitti" yaklaşımı yerine, ölç-düzelt-ölç prensibiyle geometrik doğruluk toleranslar içine alınır.
5. Son Ölçüm ve Güvenlik Kontrolleri
Düzeltme tamamlandıktan sonra:
6. Balans ve Teslim
Jant geometrisi düzeltildikten sonra, lastik takılı ise balans ayarı yapılır. Balans işlemi, düzeltmenin alternatifi değil tamamlayıcısıdır. Son kontrollerin ardından jant güvenle kullanıma hazır hale getirilir.
Jant düzeltme ile jant yenileme aynı işlem değildir. Jant tamiri hakkında bilgi almak isteyenler bu iki işlemin birbirinden farklı olduğunu bilmelidir. Jant düzeltme işlemi kapsamında jantın mekanik formunun yeniden orijinal haline getirilmesi hedeflenir. Jant yenileme işleminde ise çizik, boya dökülmesi, oksitlenme gibi jant üzerindeki yüzeysel hasarların onarımı yapılır.
Bir anlamda jant yenilemenin kozmetik bir uygulama olduğu söylenebilir ve görsel açıdan jantın daha yeni görünmesini sağlayan işlemler bütünüdür. Jant düzeltme ise tamamen mekanik müdahaleyi gerektirir ve jantın mekanik stabilitesini korumayı amaçlar. Bu iki işlemde kullanılan servis ekipmanları da birbirinden farklıdır.
Jant, araçların sürüş dinamiklerinde tahmin edilenden daha fazla öneme sahiptir. Küçük bir deforme dahi direksiyonda titreşimden fren performansına kadar pek çok açıdan güvenli sürüşü sekteye uğratır. Araçtaki titreşim dengesinin bozulması ise araçtaki diğer sistemleri olumsuz etkileyebilir. En önemli unsurlardan biri de jant deformelerinin direksiyon hakimiyetini etkileyebiliyor olmasıdır. Yüksek hızda çukura girme, aşırı yük taşıma, düşük lastik basıncı ile sürüş yapma ve sert darbeler ise jant deformasyon nedenleri arasında en yaygın olanlardır. Araçlarda jant bakım önerileri kapsamında düzenli kontrolün öneminin sıklıkla vurgulanması da bu riskleri ortadan kaldırmayı amaçlar.
Özellikle uzun yol öncesinde araç jant kontrolünün mutlaka yapılması gerekir. Bu kontrolün sadece sürücü tarafından çıplak gözle yapılması yeterli değildir. Çünkü her jant deformesi çıplak gözle bakıldığında anlaşılmayabilir. Kontrolün profesyonel cihazlar ve makinalarla yapılması önemlidir. Atek Makina'nın mühendislik yaklaşımı, her jantın orijinal geometrisine hassas biçimde ulaşılmasını hedefler. Bu anlayış, uzun ömürlü jant kullanımı sağlayan bir servis kültürü oluşturur.
Jant üzerinde bir eğrilik, çökme, deforme varda mutlaka jant eğriliği düzeltme işlemi yapılmalıdır. Aşağısa sırladığımız problemler, jant eğriliği ya da deformelerden kaynaklanıyor olabilir ve bu sorunları fark edenlerin jant kontrolü yaptırması önerilir.
Bu sorunlar fark edildiğinde sürüşe devam edilmesi tehlikelidir. Öncesinde mutlaka jant düzeltme işlemi yapılmalıdır.
Jant düzeltme süresi her jant için aynı olmaz. Çoğunlukla birkaç saat içerisinde işlemin tamamlanması mümkün olsa da jant türü, deforme seviyesi ya da jantta ne gibi sorunların olduğu gibi unsurlar, jant düzeltme süresini de etkiler. Örneğin çelik jant düzeltme süresi alüminyum janta göre genellikle daha kısadır. Bunun nedeni malzeme dayanımının daha yüksek olmasıdır ve bu da mekanik kuvvetin jant tarafından daha iyi tolere edilmesini sağlar.
Alüminyum jant düzeltme işlemi ise daha hassastır ve daha titiz bir süreçle tamamlanmalıdır. Çünkü alüminyum, ısıya karşı daha hassastır ve daha dikkatli olunması gerektiğinden işlem süresi biraz daha uzun olabilir. Ayrıca jant üzerindeki eğrilik derecesi de işlem süresinde belirleyici olan unsurlar arasındadır. Düşük düzeyde deformeler daha kısa zamanda tamamlanır, yüksek seviyede eğrilikler ise daha uzun bir süreci gerektirir.
Jant düzeltme süresini etkileyen unsurlardan bir diğeri de daha önce jantın işlem görüp görmediğidir. İşlem gören jantlarda malzeme sertliği değişebilir ve bu nedenle daha dikkatli bir düzeltme çalışması yapılmalıdır. Son olarak jant denge kontrolü ve son testlerin de süreyi etkilediğini belirtmek gerekir. Özetlemek gerekirse sıraladığımız bu değişkenler nedeniyle işlem süresi değişir.
Jantın malzeme yapısı, jant düzeltme fiyat aralıklarının değişmesini beraberinde getirir. Ayrıca deformasyon düzeyi ve jantın çapı da yamuk jant düzeltme fiyatı üzerinde etkilidir. Çelik ya da alüminyum materyal farkı da fiyata yansır. Önemli olan faktör ise fiyattan ziyade jantların teknik doğrulukla ve en uygun ekipman ile makinalarla düzeltilmesidir. Atek Makina olarak ürettiğimiz jant düzeltme makinesi modelleri, hatalı uygulama riskini minimum seviyeye çekerek jant düzeltme işleminin yapılmasını sağlar.
Atek Makine tarafından yerli mühendislik gücüyle geliştirilen jant düzeltme makinaları, otomotiv servislerinin ihtiyaç duyduğu teknik doğruluk standardını sağlar. Dayanıklı ve güvenilir jant düzeltme ekipmanları, servis ekipmanları ile endüstriyel servislerin yanı sıra küçük bakım atölyelerinin de ihtiyaçları karşılanır. Kullanıcı dostu panellere sahip olması, jant düzeltme makinalarıyla düzeltme işleminin hassas biçimde yapılması mümkün olur.
"Nesiller boyu kullanılan makineler" vizyonu ile ürettiğimiz bu ekipmanlar uzun süreli çalışma koşullarına karşı da dayanıklı bir yapıya sahiptir. Yedek parça temini ve servis ağı açısından sorunsuz bir kullanım süreci yaşanır. Atek Makina olarak sadece üretici bir firma değiliz; mühendislik vizyonunu sürdüren bir markayız.
Evet, doğru makine, ekipman ve tekniklerle yapılan jant düzeltme işlemi sorunu giderme noktasında işe yarıyor.
Deformasyon tespit edilir ve gerekli analizlerden sonra uygun makinalarla düzeltme işlemi yapılır. Ardından jant denge kontrolü gerçekleştirilir ve jant montaja hazır hale gelir.
Çeşitli unsurlara bağlı olarak süre değişir.
